{"id":4213,"date":"2022-12-06T12:55:44","date_gmt":"2022-12-06T12:55:44","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/?p=4213"},"modified":"2022-12-06T12:56:16","modified_gmt":"2022-12-06T12:56:16","slug":"rozmowa-z-autorem-wiktor-hajdenrajch-cz-ii-sasiad-to-wazne-slowo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/?p=4213","title":{"rendered":"[Rozmowa z Autorem]: Wiktor Hajdenrajch, cz. II. S\u0105siad to wa\u017cne s\u0142owo."},"content":{"rendered":"

O tw\u00f3rczo\u015bci, o ksi\u0105\u017ckach, o \u017cyciu i o „S\u0105siedzie”, czyli dwutomowej ksi\u0105\u017cce dotykaj\u0105cej najwra\u017cliwszych strun tego, co sk\u0142ada si\u0119 na ludzk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, tego co definiuje wsp\u00f3lnot\u0119, odr\u0119bno\u015b\u0107, identyfikacj\u0119 grup i jednostek.<\/em> Oto druga cz\u0119\u015b\u0107 rozmowy z Wiktorem Hajdenrajchem, autorem ksi\u0105\u017cek: Kalecy. In Dominum via tua<\/em>, S\u0105siad to wa\u017cne s\u0142owo<\/em> oraz Macki Schr\u00f6dingera<\/em> <\/strong> wydanych przez Wydawnictwo Horyzont Idei w latach 2020-2022. <\/p>\n

Co oznacza tytu\u0142 ksi\u0105\u017cki S\u0105siad to wa\u017cne s\u0142owo<\/em>?<\/strong> <\/p>\n

Niewa\u017cne, kto obok ciebie mieszka, daj mu szans\u0119. Spr\u00f3buj go zrozumie\u0107. Nie okopuj si\u0119 na swoich pozycjach. NIe wyci\u0105gaj armat, haubic i rakiet. NIe strzelaj do niego, nie u\u017cywaj napalmu czy iperytu, a tylko spr\u00f3buj go zrozumie\u0107. Jak nie rozumiesz – zapytaj. Jak nadal nie rozumiesz – zapytaj jeszcze raz. I wtedy ju\u017c zrozumiesz. A jak ju\u017c zrozumiesz – wtedy zbudujesz relacj\u0119. Bo zawsze jest tak: „jak Kuba Bogu, tak B\u00f3g Kubowi”. Czasem b\u0119dzie to trudne. Czasem wydawa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie to niemo\u017cliwe. Ale zawsze jest do osi\u0105gni\u0119cia. Bo tylko wtedy masz prawo nazywa\u0107 siebie Cz\u0142owiekiem. <\/p>\n

Kreacja bohater\u00f3w \u2013 to realizm czy fikcja? <\/strong><\/p>\n

Prawdziwe s\u0105 tylko imiona. Ca\u0142\u0105 reszt\u0119, korzystaj\u0105c ze szcz\u0105tkowych i dawno temu snutych opowie\u015bci, ju\u017c wymy\u015bli\u0142em. Na przyk\u0142ad do dzi\u015b nie jest znana dok\u0142adna data \u015bmierci Paw\u0142a, zmar\u0142 mi\u0119dzy 1945 a 1950 rokiem, czyli na wiele lat przed moim urodzeniem. Znam Go ze zdj\u0119\u0107 i kilku zapami\u0119tanych zda\u0144, wypowiedzianych przez Mam\u0119 (zm. w 1986 r.) i Babci\u0119 (zm. w 1970 r.) oraz dokument\u00f3w z Wojskowego Biura Historycznego. <\/p>\n

Wydarzenia przedstawione w ksi\u0105\u017cce \u2013 czy mia\u0142y szans\u0119 wydarzy\u0107 si\u0119 naprawd\u0119? <\/strong><\/p>\n

Fabu\u0142a jest od pocz\u0105tku do ko\u0144ca produktem mojej fantazji. Dorobi\u0142em j\u0105 do postaci, kt\u00f3re cz\u0119\u015bciowo zna\u0142em osobi\u015bcie a cz\u0119\u015bciowo z opowie\u015bci i dokument\u00f3w. Ale dba\u0142em o realia historyczne, nawet o drobne. Zgadzaj\u0105 si\u0119 daty, zgadzaj\u0105 si\u0119 wydarzenia polityczne czy wojskowe. Pod koniec pisania sam ju\u017c uwierzy\u0142em, \u017ce Koszelewo istnia\u0142o… My\u015bl\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce mo\u017ce poza exodusem Anny do Monachium wszystko inne mog\u0142oby si\u0119 wydarzy\u0107. Ale czy dotyczy\u0142oby jednej rodziny? <\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesna wie\u017ca Babel \u2013 do czego mo\u017cemy por\u00f3wna\u0107 przedstawione w ksi\u0105\u017cce Koszelewo? <\/strong><\/p>\n

Obawiam si\u0119, \u017ce trudno b\u0119dzie w Polsce znale\u017a\u0107 takie Koszelewo. Naturalny polski szowinizm, procesy dyspersji ludzi w masie, II Wojna uczyni\u0142y polskie spo\u0142ecze\u0144stwo w zasadzie homogenicznym, czyli obrzydliwie, do urzygu, nudnym. S\u0105 pewne, nieliczne, odr\u0119bno\u015bci typu np. Kaszuby ,ale to jednak jest jedna spo\u0142eczno\u015b\u0107 w innej. Du\u017ca wyspa na oceanie, rodzaj autarkii, a nie wieleset (tysi\u0119cy) male\u0144kich, samodzielnych wysepek. Znacznie lepiej ta polikulturowo\u015b\u0107 wygl\u0105da cho\u0107by za Oceanem Atlantyckim, w USA czy Kanadzie. Z polikulturowo\u015bci wyrasta akceptacja, z monokulturowo\u015bci wyrasta szowinizm. Wyb\u00f3r pozostawiam pa\u0144stwu! <\/p>\n

Granice kultury, granice to\u017csamo\u015bci. Jak je otwiera\u0107, a jak zamyka\u0107? Czy trzeba ich broni\u0107?<\/strong><\/p>\n

Kultura nie ma granic. Kultura sama, czy si\u0119 to politykom podoba, czy nie, cz\u0119sto w spos\u00f3b zupe\u0142nie niezamierzony, zaw\u0142aszcza nowe przestrzenie, niepostrze\u017cenie i w spos\u00f3b niemo\u017cliwy do p\u00f3\u017aniejszego usuni\u0119cia. Kultur\u0119 ludzie przewo\u017c\u0105 przez wszelkie granice tak, \u017ce \u017caden celnik jej nie dostrze\u017ce, nie wyjmie i nie zabroni. I bronienie si\u0119 przed tym procesem jest absurdalne. Oczywi\u015bcie, trzeba kultywowa\u0107 w\u0142asne zdobycze, trzeba je chroni\u0107, dba\u0107 o nie, ale bez zapiek\u0142o\u015bci czy ortodoksji, dychotomii z\u0142y, dobry. I nigdy nie ba\u0107 si\u0119 konfrontacji ich ze zdobyczami innych. Podobnie jest z to\u017csamo\u015bci\u0105. Ona ma formowa\u0107 i kszta\u0142towa\u0107, a nie definiowa\u0107. Ka\u017cde odej\u015bcie od tego paradygmatu wywo\u0142uje szowinizmy i przywo\u0142uje zmor\u0119 faszyzmu. Trzeba sobie w \u017cycie wbi\u0107 jedn\u0105 zasad\u0119: Si\u0142a ludzi, jako cywilizacji, jest w ich r\u00f3\u017cnicach, nie podobie\u0144stwie. Przy braku r\u00f3\u017cnic, wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej, ludzka cywilizacja zniknie. <\/p>\n

Atawizm I walka o przetrwanie. Czy wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat mo\u017ce zrzuci\u0107 brzemi\u0119 atawistycznej walki o byt?<\/strong><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat, rozumiej\u0105c, czym s\u0105 atawizmy, mo\u017ce zupe\u0142nie spokojnie tak sterowa\u0107 swoim istnieniem i rozwojem, by nigdy, przenigdy nie dosz\u0142o do walki o byt na ich pod\u0142o\u017cu. Produkujemy wystarczaj\u0105ce ilo\u015bci \u017cywno\u015bci, by wy\u017cywi\u0107 oko\u0142o 20 miliard\u00f3w os\u00f3b. S\u0105 niewyczerpane \u017ar\u00f3d\u0142a energii, kt\u00f3re powoli uczymy si\u0119 wykorzystywa\u0107. Jeste\u015bmy w stanie wszystkim zapewni\u0107 dach nad g\u0142ow\u0105. I tu k\u0142ania si\u0119 Maslow i jego piramida. Wtedy znikn\u0105 atawizmy, zwi\u0105zane z walk\u0105 o byt, kt\u00f3re on nazwa\u0142 potrzebami fizjologicznymi. Tylko jest problem, kt\u00f3ry chyba te\u017c jest atawizmem, cho\u0107 nie wiem – chciwo\u015b\u0107. To ona (pod najr\u00f3\u017cniejszymi postaciami) pcha ludzi do wojen, rozboj\u00f3w, dra\u0144stw, dramat\u00f3w, czyni ten \u015bwiat niezno\u015bnym. Ale to ju\u017c kwestia innego pytania…<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g – dotycz\u0105cy najnowszej ksi\u0105\u017cki Wiktora Hajdenrajcha Macki Schr\u00f6dingera<\/em> pojawi si\u0119 w trzeciej cz\u0119\u015bci rozmowy z Autorem. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O tw\u00f3rczo\u015bci, o ksi\u0105\u017ckach, o \u017cyciu i o „S\u0105siedzie”, czyli dwutomowej ksi\u0105\u017cce dotykaj\u0105cej najwra\u017cliwszych strun tego, co sk\u0142ada si\u0119 na ludzk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, tego co definiuje wsp\u00f3lnot\u0119, odr\u0119bno\u015b\u0107, identyfikacj\u0119 grup i jednostek. Oto druga cz\u0119\u015b\u0107 rozmowy z Wiktorem Hajdenrajchem, autorem ksi\u0105\u017cek: Kalecy. In Dominum via tua, S\u0105siad to wa\u017cne s\u0142owo oraz […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4214,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[232,1,331],"tags":[361,360,353,358,363,359,352,312,362],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rozmowa-cz-2-scaled.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4213"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4213"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4216,"href":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4213\/revisions\/4216"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sklep.hoid.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}